1. Mieszkanie Plus
  2. >
  3. Aktualności
  4. >
  5. Mieszkanie Plus 2019 – co nas czeka w nowym roku?

Mieszkanie Plus 2019 – co nas czeka w nowym roku?

Mieszkanie Plus 2019 – co nas czeka w nowym roku?

5 (100%) 1


Dużymi krokami zbliża się koniec roku! Grudzień jest idealnym miesiącem do podsumowań tego, co wydarzyło się w tym czasie, jak i snucia planów na przyszłość. Większość z Was jest na pewno ciekawa, jak w ciągu minionych dwunastu miesięcy, ze swoich obietnic wyborczych, wywiązała się rządząca partia? Zwłaszcza dotyczy to jej sztandarowego dzieła, czyli programu Mieszkanie Plus! A więc czas to sprawdzić!

Jak obecny rząd podsumowuje ostatnie trzy lata?

W sobotę 1 grudnia 2018 roku, premier Mateusz Morawiecki wziął udział w konferencji rządu “Praca dla Polski”, podczas której podsumował trzy lata rządów Prawa i Sprawiedliwości. Mogliśmy się z niej dowiedzieć m.in tego, że w tym czasie niemal dwukrotnie spadło bezrobocie, jest najniższy w historii deficyt sektora instytucji pozarządowych, a także stabilny wzrost PKB. Również “dzięki wprowadzeniu skutecznych programów prorodzinnych i prospołecznych, za rządów Prawa i Sprawiedliwości, radykalnie zmniejszył się zasięg skrajnego ubóstwa”. Celem rządu jest zapewnienie Polakom życia na “europejskim poziomie”.

Jednak nie wszyscy są zgodni z tą wizją kraju “mlekiem i miodem płynącego”. Rekordowy wzrost gospodarczy jest bowiem efektem ogólnoświatowej koniunktury, na którym Polacy i tak skorzystali w bardzo niewielkim stopniu. A wszystko przez 30 nowych opłat i podatków, a także wydłużenie obowiązywania stawek VAT, w wysokości 23 procent i 8 procent. Zostały one wprowadzone w 2011 roku i miały obowiązywać jedynie do 2016, niestety sejm zdecydował niedawno, że zostaną utrzymane także w kolejnych latach. Również Polska nadal ma duży deficyt budżetowy, a także niskie nakłady na służbę zdrowia i dostęp do lekarzy. W ostatnich trzech latach wzrosły także o 60 procent, koszty życia Polaków, a ich potrzeby mieszkaniowe pozostają wciąż nie rozwiązane.

Krytyka programu Mieszkanie Plus

W przeciwieństwie do innego rządowego programu Rodzina 500 plus, program, który miał rozwiązać kłopoty mieszkaniowe miliona Polaków został skrytykowany w raporcie, który trafił do premiera Mateusza Morawieckiego. Dzięki niemu miały powstać tanie czynszówki, dostępne dla tych wszystkich, których nie stać na kredyt hipoteczny, ale jednocześnie zarabiają zbyt dużo, aby starać się o mieszkanie socjalne lub komunalne. Rządząca partia często przywoływała temat “Mieszkania Plus” w swych oficjalnych przemówieniach. Działacze chcieli, aby w naszym kraju powstało 100 tysięcy mieszkań na wynajem z opcją ich późniejszego wykupu.

Od jesieni 2016 roku, kiedy to oficjalnie wbito łopatę pod pierwszą inwestycję tego nowego programu, oddano jedynie 480 mieszkań. W tym, w większości, wcale nie powstały one dzięki niemu, dlaczego? W Jarocinie Towarzystwo Budownictwa Społecznego budowało je z programu wsparcia TBS-ów, które finansowane było z pieniędzy Banku Gospodarstwa Krajowego. Natomiast w Białej Podlaskiej były one przygotowywane jako mieszkania komunalne, będące pomysłem wyborczym obecnego prezydenta. Natomiast te, które niedługo zostaną oddane do użytku, chociażby w Gdyni, będą kosztować najemców sporo więcej niż przewidywano! Wszystko przez to, że cała inwestycja prowadzona jest nie przez Krajowy Zasób Nieruchomości, czyli państwową część programu, lecz prywatną – BGK Nieruchomości.

W raporcie, do którego dotarli dziennikarze “Rzeczpospolitej” mocno skrytykowano nie sam program, a jego wprowadzenie w życie. Tak naprawdę, pierwsze dwa lata jego trwania można uznać za stracone, ponieważ od momentu jego inauguracji popełniono wiele błędów. Zwłaszcza dotyczy to częstych zmian koncepcji i źle przygotowanych przez Ministerstwo Infrastruktury akt prawnych. Jednak zdaniem specjalistów, największą szkodą było stworzenie u wyborców “całkowicie nierealnych oczekiwań”. Projekt zakładał bowiem budowę mieszkań w cenie 2,5 tys. złotych za metr kwadratowy, gdy nawet deweloperzy nie są w stanie zejść poniżej 3 tysięcy złotych.

“Jeżeli my nie potrafimy zbudować budynków poniżej 3 tys. zł, trudno zrozumieć, jak chciało osiągnąć to państwo” powiedział Grzegorz Kiełpsz, prezes Polskiego Związku Firm Deweloperskich. Również kompletnie oderwane od rzeczywistości okazały się proponowane na początku czynsze, nie przekraczające kilkunastu złotych w dużych miastach i kilku złotych w mniejszych. Przez co po pewnym czasie rząd zmienił swoją koncepcję i postanowił, że czynsze owszem będą rynkowe, ale najubożsi będą mogli liczyć na dopłaty (Mieszkanie na Start).

Jak do zarzutów odnosi się PFR Nieruchomości?

Do powyższych zarzutów odniósł się Mirosław Barszcz prezes PFR Nieruchomości, który już od stycznia 2018 roku odpowiada za realizację programu “To naturalne, że w początkowych etapach realizacji programu testowano różne rozwiązania. Nie wszystkie się sprawdziły. Dziś nie mamy wątpliwości, że niezbędne elementy układanki są na swoim miejscu lub za chwilę będą”. Również zdaniem prezesa PFR Nieruchomości “nigdy wcześniej nie podjęto się rozwiązania problemu mieszkaniowego Polaków tak kompleksowo – zarówno pod względem legislacyjnym, jak i inwestycyjnym. Zamiast dopłacać do kredytów hipotecznych, co doprowadziło do niekontrolowanego wzrostu cen mieszkań, zdecydowano się na realizację skomplikowanego, ale bardzo potrzebnego programu, którego celem jest zwiększenie w długiej perspektywie podaży na rynku mieszkaniowym”.

Cały czas, pomimo tych mało imponujących wyników PFR twierdzi, że „do końca 2019 roku planuje mieć w przygotowaniu około 100 tys. mieszkań na łączną kwotę ponad 30 mld zł.” Przyspieszenie to ma być widoczne już w pierwszym kwartale 2019 roku. To właśnie wtedy do użytku mają trafić kolejne 172 lokale w Gdyni i 215 w Wałbrzychu. Natomiast w drugim kwartale planowane jest oddanie 40 mieszkań w Kępicach. Nadal trwa również analiza 400 kolejnych projektów.

Program Mieszkanie Plus jest jeszcze do uratowania, ale…

Na 70 stronach raportu, przeczytać można, że mimo tak niefortunnego startu, Mieszkanie Plus można nadal uratować, w jaki sposób? Zdecydowanie, w głównej mierze zależy to od PFR Nieruchomości, które jest obecnie odpowiedzialne za jego realizację. Również według ekspertów bardzo ważne jest, aby jeszcze przed końcem roku zostały uchwalone dwie ustawy. Są nimi ustawa o firmach inwestujących w najem nieruchomości (o tzw. polskich REIT-ach) oraz ustawa o Krajowym Zasobie Nieruchomości. Jednak nie będzie to takie łatwe ponieważ pierwszy z aktów prawnych jest dopiero po pierwszym czytaniu w Sejmie, natomiast drugi nawet jeszcze do niego nie trafił.

Zadziwiający pomysł, który pomoże w realizacji programu Mieszkanie Plus znajduje się w podsumowaniu raportu. Otóż dotyczy on górników, którzy mieliby wziąć w nim udział gdyby doszło do ograniczenia ich zatrudnienia w kopalniach węglowych „ze względu na dużą sprawność pracy prawdopodobnie ich dochody byłyby porównywalne, a nawet wyższe w stosunku do aktualnych”. Jednak jakoś nikt nie wziął pod uwagę tego, że górnicy mogą po prostu nie być zainteresowani taką pracą.

Co proponują doradcy rządowi?

Do raportu grupy ekspertów krytykujących funkcjonowanie, a także podających sposoby na ratowanie tego rządowego programu odniosło się także Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju. Jest ono odpowiedzialne za przygotowanie instrumentu legislacyjnego, aby Mieszkanie Plus zaczęło w końcu funkcjonować tak jak zakładano to na samym początku. W wydanym przez resort oświadczeniu można przeczytać o tym, że rząd nadal prowadzi aktywną politykę mieszkaniową. W najbliższym czasie możemy spodziewać się m.in. zakończenia prac parlamentarnych nad ustawą o firmach inwestujących w najem nieruchomości (FINN), które mają oferować mieszkania na wynajem.

Jak podkreślił resort „w połączeniu z dopłatami do najmu stworzy to po raz pierwszy w historii realną szansę na dostępne cenowo mieszkania na wynajem. W przygotowaniu jest nowelizacja przepisów ustawy o Krajowym Zasobie Nieruchomości. To umożliwi zwiększenie puli gruntów Skarbu Państwa pod budownictwo mieszkaniowe. To jeden z czynników obniżających koszty budowy i cenę mieszkania dla nabywcy/najemcy”.

Również w dokumencie tym znalazła się mapa celów, mających prowadzić do realizacji założenia głównego, czyli zaspokojenia w jak największym stopniu potrzeb mieszkaniowych Polaków. Wszystko poprzez m.in. zwiększenie lokali czynszowych, które będą dostępne dla rodzin o średnich i niskich dochodach (w tym osób starszych, z niepełnych rodzin, czy też dopiero wchodzących na rynek pracy). Pomóc w tym ma Społeczna Agencja Najmu, której „Koncepcja zakłada włączenie do społecznego zasobu lokali z rynku prywatnego oraz uruchomienie innych niewykorzystanych zasobów lokalowych. W ten sposób dodatkowo wsparty zostałby cel główny Mieszkania+”.

Co jeszcze program Mieszkanie Plus czeka w nadchodzącym 2019 roku?

W Polsce nadal brakuje 3 milionów mieszkań. Jednak mimo ogromnych ambicji obecnego rządu, który zakładał ich wybudowanie w ciągu kilkunastu najbliższych lat, z programu Mieszkanie Plus doczekaliśmy się jedynie 480. Tym samym, bardzo daleko nam, do osiągnięcia średniego, unijnego poziomu liczby mieszkań przypadających na tysiąc mieszkańców, który wynosi aż 435 lokali. Przykładowo, przy założeniu, że jedno mieszkanie kosztuje 300 tysięcy złotych, na cel ten trzeba by było przeznaczyć aż 900 miliardów złotych!

Jest to na pewno nie do osiągnięcia bez uruchomienia kapitału prywatnego. Zakłada się, że początkowo takie inwestycje miałyby być finansowane przez tzw. FIZANY (Fundusze Inwestycyjne Zamknięte Aktywów Niepublicznych) i REIT-y (w polskim wydaniu będą nazywać się Funduszami Inwestującymi w Najem Nieruchomości (FINN). W Polsce również nadal brakuje systemu systematycznego oszczędzania na cele mieszkaniowe. Nadal nie wiadomo co dalej z Indywidualnymi Kontami Mieszkaniowymi (IKM), które miały polegać na premiowaniu regularnych oszczędności właśnie na cele mieszkaniowe. Jednak to jeszcze daleka przyszłość. Wróćmy zatem jeszcze raz do tego czego spodziewać możemy się w 2019 roku odnośnie samego programu Mieszkanie Plus.

Mieszkanie na Start

Poza przyjętą specustawą, przyspieszyć mają także wszystkie procedury budowlane. Przy czym od stycznia rusza już długo zapowiadany program Mieszkanie na Start, który będzie funkcjonował równolegle z Mieszkaniem Plus. Z tego pierwszego będą mogły skorzystać osoby wynajmujące mieszkania od towarzystw budownictwa społecznego, spółdzielni mieszkaniowych, najemców mieszkań w ramach programu Mieszkania Plus, ale także wszyscy wynajmujący lokale mieszkalne na rynku komercyjnym.

Mieszkanie na Start skierowane jest zarówno do rodzin z dziećmi, a także seniorów, osób samotnych i niepełnosprawnych. Pieniądze uzyskane w ramach dopłat z tego programu, będą trafiały bezpośrednio do właściciela budynku. Natomiast sam najemca będzie płacił czynsz niższy o kwotę dopłat. W 2019 roku przewidzianych na ten cel jest 400 mln zł, jednak kwota ta ma być z roku na rok większa, aby w 2023 wynieść aż 2 miliardy złotych!

Mieszkanie na Start z limitem dochodów zbliżonym do tych obowiązujących w TBS-ach

Kilka dni temu Polska Agencja Prasowa, powołując się na własne źródła, podała informację o planowanym podwyższeniu limitu dochodów, uprawniających do dopłat do czynszu. Dzięki czemu zwiększy się liczba osób, które będą mogły skorzystać z programu Mieszkanie na Start. Zapytany o to Artur Soboń wiceminister inwestycji i rozwoju, potwierdził, że resort cały czas „pracuje nad rozwiązaniem, które pozwoli objąć szeroką grupę najemców Mieszkania Plus”. Na razie jednak nie może zdradzić szczegółów ponieważ ich „podanie będzie możliwe po zakończeniu wstępnych uzgodnień, co do zakresu koniecznych zmian legislacyjnych”. Planowane zmiany mogą zostać wprowadzone w ramach przygotowywanego projektu nowelizacji ustawy o KZN. Wysokość nowych limitów dochodowych miałaby być spójna z wysokością limitów, które stosowane są przy ubieganiu się o mieszkania społeczne czynszowe (powstające w ramach ustawy o towarzystwach budownictwa społecznego).

Cóż, na razie trzeba uzbroić się w cierpliwość i poczekać na to, czy planowane założenia dotyczących programu Mieszkania Plus, przyniosą oczekiwane rezultaty. Oby w nowym roku, obietnice te w końcu znalazły pokrycie, w tak długo oczekiwanych przez Polaków tanich mieszkaniach na wynajem. A do tego momentu warto przygotować się na nowy nabór, na 192 mieszkania (w Gdyni zakończył się 30 listopada o godzinie 15.30), który 18 grudnia 2018 roku rozpocznie się w Wałbrzychu.

Facebook